Współpraca z CEN i CENELEC

Europejskie organizacje normalizacyjne są znacznie młodsze od ich partnerów międzynarodowych, a ich rozwój jest związany z ideą wprowadzenia Jednolitego Rynku Europejskiego w ramach Wspólnoty Europejskiej oraz EFTA. Europejski Komitet Normalizacyjny CEN (European Committee for Standardization) powstał w 1974 r., Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki CENELEC (European Committee for Electrotechnical Standardization) - w 1973 r. Są to stowarzyszenia prawa prywatnego z siedzibami w Brukseli.

Członkami CEN są, podobnie jak w przypadku ISO, krajowe jednostki normalizacyjne (NSB) państw Unii Europejskiej i EFTA. Członkami CENELEC są krajowe komitety Elektrotechniki (NC) państw UE i EFTA. Obowiązuje, podobnie jak w przypadku organizacji międzynarodowych, zasada jednego członka z jednego kraju. Udział w posiedzeniach komitetów technicznych, podkomitetów i pracach grup roboczych przysługuje wszystkim członkom krajowym. Ekspert uczestniczy w pracach WG jako niezależny specjalista rekomendowany przez krajową jednostkę normalizacyjną, a nie jako jej przedstawiciel. Członek krajowy nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach wszystkich TC. Pełnoprawni członkowie CEN i CENELEC nie mają też obowiązku oficjalnego zgłaszania swoich przedstawicieli do prac w komitetach technicznych (TC) i podkomitetach (SC) oraz corocznej weryfikacji ich uczestnictwa.

W przeciwieństwie do długiej tradycji współpracy PKN z organizacjami międzynarodowymi, których jednym z pryncypiów działania jest całkowita apolityczność, "żelazna kurtyna" przez wiele lat stanowiła barierę współpracy na szczeblu europejskim. Możliwe były jedynie kontakty dwustronne z innymi krajowymi jednostkami normalizacyjnymi. Dopiero podpisanie w 1991 r. Układu Europejskiego, ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, umożliwiło podjęcie starań o nawiązanie współpracy z europejskimi organizacjami normalizacyjnymi.

W 1991 r. PKNMiJ uzyskał status afilianta CEN i CENELEC (przejęty następnie przez PKN w 1994 r.). Status ten umożliwił częściowy dostęp do informacji o działalności tych organizacji, dostęp do norm europejskich i wprowadzanie ich do Polskich Norm. Umożliwił także uczestnictwo w pracach komitetów i podkomitetów technicznych tych organizacji w charakterze obserwatora. W miarę postępu procesu integracji pojawiły się możliwości uzyskania pełnego członkostwa CEN i CENELEC. Możliwość spełnienia przez PKN warunków niezbędnych do uzyskania członkostwa powstała z dniem 1 stycznia 2003 r., kiedy weszła w życie obowiązująca obecnie ustawa o normalizacji. PKN otrzymał status pełnego członka w tych organizacjach z dniem 1 stycznia 2004 r. Z chwilą uzyskania pełnego członkostwa w CEN i CENELEC zmieniły się zasady uczestnictwa przedstawicieli PKN w pracach organów europejskich organizacji normalizacyjnych. PKN ma prawo uczestnictwa we wszystkich organach na równych prawach z innymi członkami. Jest też współwłaścicielem wszystkich dokumentów tworzonych przez obie organizacje, nawet jeśli nie uczestniczy czynnie w ich powstawaniu. W pewnych organach przedstawiciele PKN uczestniczą z urzędu, w innych udział jest dobrowolny. Przedstawiciele PKN są członkami Rad Administracyjnych (CA) i Rad Technicznych (BT) CEN i CENELEC oraz ich ciał doradczych i zespołów zadaniowych.

Uczestnictwo ekspertów PKN w pracach grup roboczych (WG) CEN i CENELEC (stan na dzień 31 grudnia 2011 r.), przedstawia się następująco:

Każdy członek CEN i CENELEC ma prawo do prowadzenia sekretariatów komitetów i podkomitetów technicznych tych organizacji. Obecnie PKN prowadzi trzy sekretariaty raportujące CENELEC:

• SR 7 Przewody elektroenergetyczne napowietrzne,
• SR 27 Elektrotermia przemysłowa i przetwarzanie materiałów w polach elektromagnetycznych,
• SR 90 Nadprzewodnictwo.