Nowelizacja ISO 9001 i praktyczne aspekty jakości
Pojęcie jakości jest nam doskonale znane, choć kryje w sobie ogromną wieloznaczność. W zależności od indywidualnej perspektywy może być ono utożsamiane z funkcjonalnością, wytrzymałością, precyzją wykonania, bezpieczeństwem, dbałością o środowisko naturalne czy też zasadą sprawiedliwego traktowania. Kryteria oceny zmieniają się również w zależności od obiektu analizy – zupełnie inaczej patrzymy na jakość konkretnego produktu, odmiennie oceniamy świadczone usługi, a jeszcze w inny sposób mierzymy efektywność funkcjonowania całej organizacji. Jak w takim razie zaprowadzić ład w definicji, która tak skutecznie wymyka się jednoznacznym ramom? W jaki sposób wypracować uniwersalny punkt odniesienia, gdy oczekiwania konsumentów, personelu oraz pozostałych podmiotów bywają tak skrajnie zróżnicowane?
Odpowiedzią jest normalizacja, która przekształca intuicyjne, ogólne wyobrażenia o jakości w precyzyjnie określone wytyczne dotyczące kierowania strukturami przedsiębiorstwa. Umożliwia precyzyjne rozdzielenie odpowiedzialności, zaprowadzenie ładu w realizowanych procesach, identyfikację potencjalnych zagrożeń i szans rozwojowych, sprawne reagowanie na rynkowe transformacje oraz weryfikację, czy wdrażane metody przynoszą oczekiwane efekty. To zadanie doskonale spełnia norma ISO 9001, będąca najbardziej znanym dokumentem w obszarze systemów zarządzania jakością. O skali jej wykorzystania najlepiej świadczą liczby. Według ISO Survey 2024 na świecie funkcjonowało ponad 1,4 mln ważnych certyfikatów zgodności z ISO 9001. Norma znajduje zastosowanie w organizacjach różnej wielkości i działających w wielu sektorach – od przemysłu i ochrony zdrowia po usługi i administrację.
Po ponad dziesięciu latach ISO 9001 została znowelizowana. Projekt końcowy uzyskał międzynarodowe poparcie, a publikację szóstego wydania normy zaplanowano na 16 września 2026 r. Nie jest to rewolucja, lecz dostosowanie sprawdzonego modelu do zmian zachodzących w otoczeniu organizacji. Nowe wydanie mocniej zaakcentuje kulturę jakości, etyczne postępowanie, odrębne rozpatrywanie ryzyka i szans oraz planowanie zmian.
W bieżącym numerze piszemy o nowelizacji ISO 9001 i ochronie zdrowia. Wyjaśniamy również, dlaczego ubieralne czujniki mogą zawodzić poza laboratorium, oraz pokazujemy, że normalizacja jest obecna przy organizacji wielkich wydarzeń sportowych, a nawet ślubów i wesel. To różne obszary, ale łączy je to samo pytanie: jak przełożyć oczekiwania dotyczące jakości i bezpieczeństwa na rozwiązania, które sprawdzają się w praktyce?